Waarom je Ashtanga Yoga - beoefening elke dag anders voelt - en waarom dat geen probleem is

Waarom je Ashtanga Yoga - beoefening elke dag anders voelt - en waarom dat geen probleem is

Verdiep je beoefening: Ashtanga Yoga workshop voor vrouwen

Heb je ooit het gevoel gehad dat je de mat opstapte en je compleet anders voelde dan de dag ervoor? De ene week sterk en open, de andere week zwaar en naar binnen gekeerd. Een houding die dinsdag moeiteloos ging, lijkt vrijdag ineens buiten bereik. Je hebt niets aan je beoefening veranderd. Je hebt niets verkeerd gedaan. En toch is er iets anders.

Als je al een tijdje Ashtanga Yoga beoefent, ken je dit gevoel vast. En als je een vrouw bent, is er iets belangrijks om te weten: deze schommelingen zijn geen fout in je beoefening. Het is de intelligentie van je lichaam aan het werk. Je doet niets verkeerd. Je werkt alleen nog niet helemaal met je eigen ritme mee.

De cyclus als gids

De menstruatiecyclus beweegt door vier verschillende fasen, elk met een eigen hormonale omgeving en een eigen kwaliteit van energie. In de Ayurveda weerspiegelen deze fasen prachtig de doshas - de drie fundamentele kwaliteiten die de natuur en onze fysiologie besturen.

De folliculaire fase, wanneer oestrogeen stijgt na de menstruatie, draagt de opbouwende, voedende kwaliteit van Kapha - gegrond, stabiel, vol potentieel. Dit is van nature een tijd van groeiende energie, verbeterende stemming en toenemende capaciteit. Je beoefening kan hier opbouwen.

Naarmate we de ovulatie naderen, stijgt Pitta - het vuur van transformatie. Energie piekt, motivatie is hoog, het lichaam voelt sterk en open. Dit is de week waarin de meeste vrouwen zich het meest zichzelf voelen op de mat. Het is ook, interessant genoeg, de week van de grootste ligamentlaxiteit - wat betekent dat de openheid die we voelen een stille kwetsbaarheid draagt die het waard is te respecteren.

De luteale fase die volgt, laat een geleidelijke stijging van Vata zien - de kwaliteit van beweging, lucht, gevoeligheid en onregelmatigheid. Energie begint naar binnen te trekken. Het zenuwstelsel wordt gevoeliger. Het lichaam vraagt om meer warmte, meer voeding, meer zachtheid. En in de dagen voor de menstruatie piekt deze Vata-kwaliteit - wat verklaart waarom zoveel vrouwen zich verstrooid, angstig of simpelweg uitgeput voelen in de premenstruele dagen.

De menstruatie zelf wordt bestuurd door Apana Vata - de neerwaartse energie van loslaten en zuivering. De Ayurveda begrijpt dit als het lichaam dat significant werk verricht, zelfs in stilte. De traditie van rust tijdens de menstruatie, de ashtanga ladies' holiday, is vanuit dit perspectief volkomen logisch: het lichaam faalt niet. Het zuivert.

Wanneer we dit ritme begrijpen - hoe het door onze beoefening beweegt en wat we kunnen doen om onszelf te ondersteunen in plaats van ertegen te vechten - verandert alles. De dagen die zwaarder, trager en meer naar binnen gericht aanvoelen, worden geen obstakels meer maar onderdeel van de beoefening. Niet iets om te overwinnen, maar iets om te eren.

De Vata-jaren - perimenopauze en daarna

Als de menstruatiecyclus maandelijkse ritmes brengt, brengt de overgang naar perimenopauze en menopauze een langere, langzamere verschuiving - een die evenveel aandacht en zorg verdient.

In de Ayurveda markeert de perimenopauze het begin van de Vata-levensfase - een overgang van de Pitta-jaren van transformatie, productiviteit en vuur naar iets stillere, lichtere en in veel opzichten diepere. Dit is geen vermindering. Het is het begin van een andere soort wijsheid.

Fysiologisch zijn de hormonale veranderingen van de perimenopauze reëel en significant. Oestrogeen kan grillig schommelen voordat het daalt. Bindweefsel verliest een deel van zijn elasticiteit. Herstel duurt langer. Het zenuwstelsel wordt gevoeliger voor stress. De slaap wordt lichter. Energie beweegt anders dan op je vijfendertigste.

Voor een toegewijde Ashtanga-beoefenaar kan dit verwarrend aanvoelen. De beoefening die jaren lang houdbaar leek, vraagt plotseling om meer herstel. Houdingen die toegankelijk waren voelen misschien anders. Het lichaam stuurt nieuwe signalen.

Maar hier is wat de Ayurveda biedt wat zuivere fysiologie niet kan: een kader om dit niet als verlies te begrijpen, maar als overgang. De Vata-levensfase vraagt om minder vuur en meer voeding. Minder dagelijkse intensiteit en meer intelligent ritme. Niet een mindere beoefening — maar een meer verfijnde.

In de praktijk kan dit betekenen: minder vinyasas, meer herstellende houdingen, meer of andere pranayama. Het betekent niet dat je beoefening ophoudt te bestaan - maar het kan betekenen dat je haar laat evolueren. Niet omdat er iets fout is gegaan, maar omdat jij bent gegroeid.

Zelfcompassie als beoefening

Wat me het meest treft, in dit alles, is hoeveel onnodig lijden simpelweg voortkomt uit niet weten. Uit het meten van een cyclisch lichaam aan een lineaire maatstaf. Uit doorzetten in fasen die om wijsheid vragen. Uit het gevoel dat de beoefening ons in de steek laat, terwijl we eigenlijk nooit echt de tools hebben gekregen om als vrouw te beoefenen.

Kennis verandert dit. Niet als een set regels om te volgen, maar als een soort toestemming - om de signalen van het lichaam te vertrouwen, intelligent aan te passen, vergelijking los te laten en de diepe rust te vinden die ontstaat wanneer je beweegt in harmonie met je eigen ritme.

Ashtanga is een diepgaande beoefening. Ze wordt nog krachtiger wanneer we onszelf er volledig in meebrengen - inclusief de delen die cyclisch, hormonaal en prachtig, intelligent vrouwelijk zijn.

Doe mee

Op 21 maart 2026 geef ik een workshop voor vrouwen in Ashtanga die precies dit willen verkennen: hun anatomie, hun hormonale ritmes en hun levensfase - door de lens van Ashtanga Yoga en Ayurveda.

Dit is geen fysieke oefensessie. Het is een ruimte om te leren, te reflecteren en verbinding te maken met de wijsheid van ons eigen lichaam. We kijken naar vrouwelijke anatomie en hoe die onze beoefening vormgeeft, de hormonale cyclus en haar vier fasen, de Vata-levensfase en hoe je haar kunt eren, en praktische tools om mee te nemen naar je dagelijkse beoefening.

Je kunt deelnemen in de shala of online. Een opname is beschikbaar voor iedereen die zich inschrijft.

Ik zou het heel fijn vinden om deze ochtend met je te delen.

Inschrijven kan hier:

Meld je aan